Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 105, Shloka 6

रावणक्रोधः—रामस्य परुषवाक्यम्

Ravana’s Fury and Rama’s Harsh Admonition

Devanagari script

ततश्शरसहस्राणिक्षिप्रहस्तोनिशाचरः ।निजघानोरसिक्रुद्धोराघवस्यमहात्मनः ।।।।

Transliteration

tataḥ śara-sahasrāṇi kṣipra-hasto niśācaraḥ |

nijaghānorasi kruddho rāghavasya mahātmanaḥ ||

Translation

तब शीघ्र-हस्त निशाचर क्रोध से भरकर महात्मा राघव के वक्षस्थल पर सहस्रों बाणों से प्रहार करने लगा।

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/अनुक्रमवाचक (then/thereafter)

• शरसहस्राणि: thousands of arrows
• शरसहस्राणि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (शराणां सहस्राणि); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• क्षिप्रहस्तः: quick-handed
• क्षिप्रहस्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: क्षिप्र (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (क्षिप्रः हस्तः यस्य); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• निशाचरः: night-ranger (demon)
• निशाचरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निशा (प्रातिपदिक) + चर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (निशायां चरः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• निजघान: struck
• निजघान: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + हन् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्; प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

• उरसि: on the chest
• उरसि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• क्रुद्धः: angry
• क्रुद्धः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: क्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• राघवस्य: of Raghava
• राघवस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• महात्मनः: of the great-souled (one)
• महात्मनः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (महान् आत्मा यस्य); पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (agreeing with राघवस्य)

Context

Thereafter the quick-handed angry night ranger struck into the chest of Raghava thousands of arrows.

Characters & Entities

• Rāvaṇa (niśācara)
• Rāghava (Rāma)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse contrasts anger-driven violence with the implied ideal of self-governed strength. Dharma in battle requires control; rage is shown as a destabilizing motive.

What is the narrative situation?

Rāvaṇa escalates his assault and lands a heavy volley on Rāma’s chest.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s greatness of soul (mahātman) is highlighted even while he is wounded—suggesting endurance without moral deviation.