HomeRamayanaBala KandaSarga 3Shloka 39
Previous Verse

Shloka 39

तृतीयः सर्गः (Bālakāṇḍa 3): Vālmīki’s Yogic Verification and the Epic Synopsis

स तु मेधाविनौ दृष्ट्वा वेदेषु परिनिष्ठितौ |

वेदोपबृंहणार्थाय तावग्राहयत प्रभुः ||

sa tu medhāvinau dṛṣṭvā vedeṣu pariniṣṭhitau |

vedopabṛṃhaṇārthāya tāvagrāhayata prabhuḥ ||

वे समर्थ प्रभु (वाल्मीकि) उन दोनों मेधावी (लव-कुश) को वेदों में निष्ठावान देखकर, वेदार्थ की पुष्टि के लिए उन्हें यह महाकाव्य पढ़ाते हैं।

prāpta-rājyasyaof (Rāma) who had obtained the kingdom
prāpta-rājyasya:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootprāpta (कृदन्त; √āp/āpnu ‘to obtain’) + rājya (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुषार्थः (‘prāptaṃ rājyaṃ yasya’), षष्ठी-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग (qualifying ‘rāmasya’)
rāmasyaof Rāma
rāmasya:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग
vālmīkiḥVālmīki
vālmīkiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvālmīki (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग
bhagavānvenerable
bhagavān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग (विशेषणम् of ‘ṛṣiḥ’)
ṛṣiḥsage
ṛṣiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग
cakāracomposed
cakāra:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
caritamlife-story/deeds
caritam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcarita (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
kṛtsnamentire
kṛtsnam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootkṛtsna (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग (विशेषणम् of ‘caritam’)
vicitra-padamwith varied/remarkable diction
vicitra-padam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvicitra (प्रातिपदिक) + pada (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (descriptive: ‘vicitraṃ padam’), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग (qualifying ‘caritam’)
ātmavānself-possessed/wise
ātmavān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootātmavat (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग (विशेषणम् of ‘vālmīkiḥ/ṛṣiḥ’)
V
Valmiki
L
Lava
K
Kusha
V
Vedas

FAQs

Valmiki chose them because he observed they were 'medhāvinau' (highly intelligent) and 'vedeṣu pariniṣṭhitau' (expertly grounded in the Vedas), ensuring they had the intellectual and spiritual foundation to hold the epic.

The verse explicitly states 'vedopabṛṃhaṇārthāya', meaning the Ramayana was taught to expand upon, reinforce, and illustrate the abstract truths of the Vedas through narrative.