Shloka 61

ध्यानयज्ञः, संसार-विष-निरूपणम्, पाशुपतयोगः, परा-अपरा विद्या, चतुर्वस्था-विचारः (अध्यायः ८६)

Devanagari script

सर्वमात्मनि संपश्येत् सच्चासच्च समाहितः सर्वं ह्यात्मनि संपश्यन् न बाह्ये कुरुते मनः

Transliteration

sarvamātmani saṃpaśyet saccāsacca samāhitaḥ sarvaṃ hyātmani saṃpaśyan na bāhye kurute manaḥ

Translation

समाधानयुक्त होकर साधक को आत्मा में ही सब कुछ देखना चाहिए—सत् और असत् दोनों। क्योंकि जो आत्मा में ही सबको देखता है, उसका मन बाह्य विषयों की ओर नहीं दौड़ता।

Word by Word

• सर्वम् (sarvam): all

• आत्मनि (ātmani): in the Self/Ātman

• संपश्येत् (saṃpaśyet): should see/should behold

• सत् (sat): the real/manifest/existent

• च (ca): and

• असत् (asat): the unreal/unmanifest/non-manifest

• समाहितः (samāhitaḥ): composed, concentrated, integrated in samādhi-like steadiness

• सर्वं (sarvaṃ): everything

• हि (hi): indeed

• आत्मनि (ātmani): in the Self

• संपश्यन् (saṃpaśyan): seeing/while seeing

• न (na): not

• बाह्ये (bāhye): in the external (objects/world)

• कुरुते (kurute): makes/places/engages

• मनः (manaḥ): the mind

Speaker

Suta Goswami (narrating the Linga Purana teaching stream to the sages at Naimisharanya, conveying an Upanishadic-Shiva oriented instruction)