Shloka 51
उमामहेश्वरव्रतं—पञ्चाक्षरमन्त्रस्य माहात्म्यं, न्यासः, जपविधिः, सदाचारः, विनियोगः
Devanagari script
विश्वामित्र ऋषिस्त्रिष्टुप् छन्दो विष्णुस्तु दैवतम् वाकारो हेमवर्णो ऽस्य स्थानं चैवोत्तरं मुखम्
Transliteration
viśvāmitra ṛṣistriṣṭup chando viṣṇustu daivatam vākāro hemavarṇo 'sya sthānaṃ caivottaraṃ mukham
Translation
इसमें ऋषि विश्वामित्र हैं, छन्द त्रिष्टुप् है, और देवता विष्णु हैं। इसका बीजाक्षर ‘व’ हेमवर्ण है, और इसका स्थान उत्तर मुख में ही है।
Word by Word
विश्वामित्रःViśvāmitra (the seer)
विश्वामित्रः:
ऋषिःrishi/seer
ऋषिः:
त्रिष्टुप्Triṣṭubh (Vedic metre)
त्रिष्टुप्:
छन्दःmetre/prosodic form
छन्दः:
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
तुindeed/and
तु:
दैवतम्presiding deity
दैवतम्:
वाकारःthe syllable ‘va’
वाकारः:
हेमवर्णःgolden-hued
हेमवर्णः:
अस्यof this (mantra/section)
अस्य:
स्थानम्seat/placement
स्थानम्:
च एवand indeed
च एव:
उत्तरम्northern
उत्तरम्:
मुखम्face/mouth (directional face in nyāsa)
मुखम्:
Speaker
Suta Goswami (narrating mantra-viniyoga details within the Purva-Bhaga)