Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

उमामहेश्वरव्रतं—पञ्चाक्षरमन्त्रस्य माहात्म्यं, न्यासः, जपविधिः, सदाचारः, विनियोगः

बीजं शक्तिं स्वरं वर्णं स्थानं चैवाक्षरं प्रति वामदेवो नाम ऋषिः पङ्क्तिश्छन्द उदाहृतः

bījaṃ śaktiṃ svaraṃ varṇaṃ sthānaṃ caivākṣaraṃ prati vāmadevo nāma ṛṣiḥ paṅktiśchanda udāhṛtaḥ

प्रत्येक अक्षर के लिए—बीज, शक्ति, स्वर, वर्ण और उच्चारण-स्थान—ऋषि वामदेव कहे गए हैं, और छन्द ‘पङ्क्ति’ बताया गया है।

bījamseed-syllable (mantric germ)
bījam:
śaktiminherent power/energy of the mantra
śaktim:
svaramVedic pitch/intonation
svaram:
varṇamphoneme/letter-class
varṇam:
sthānamplace of articulation/nyāsa-location
sthānam:
ca evaand indeed
ca eva:
akṣaram pratiwith respect to each syllable
akṣaram prati:
vāmadevaḥVāmadeva
vāmadevaḥ:
nāmaby name
nāma:
ṛṣiḥseer/ṛṣi of the mantra
ṛṣiḥ:
paṅktiḥPaṅkti metre (fivefold line)
paṅktiḥ:
chandaḥmetre
chandaḥ:
udāhṛtaḥis declared/taught
udāhṛtaḥ:

Suta Goswami (narrating mantra-lakṣaṇa details to the sages of Naimisharanya)