Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Adhyaya 70: आदिसर्गः—महत्-अहङ्कार-तन्मात्रा-भूतसृष्टिः, ब्रह्माण्डावरणम्, प्रजासर्गः, त्रिमूर्ति-शैवाधिष्ठानम्

महन्त् सर्गकाले प्रधानस्य क्षेत्रज्ञाधिष्ठितस्य वै गुणभावाद्व्यज्यमानो महान् प्रादुर्बभूव ह

mahant sargakāle pradhānasya kṣetrajñādhiṣṭhitasya vai guṇabhāvādvyajyamāno mahān prādurbabhūva ha

सृष्टि-काल में, क्षेत्रज्ञ (अन्तर्यामी चेतन प्रभु) द्वारा अधिष्ठित प्रधान में, गुणों के विक्षोभ से व्यक्त होता हुआ ‘महान्’ तत्त्व प्रकट हुआ।

महान् (mahān)the Great Principle (Mahat-tattva)
महान् (mahān):
सर्गकाले (sarga-kāle)at the time of creation
सर्गकाले (sarga-kāle):
प्रधानस्य (pradhānasya)of Pradhāna (primordial Nature)
प्रधानस्य (pradhānasya):
क्षेत्रज्ञाधिष्ठितस्य (kṣetrajña-adhiṣṭhitasya)presided over/ensouled by the Kṣetrajña (knower of the field, Consciousness)
क्षेत्रज्ञाधिष्ठितस्य (kṣetrajña-adhiṣṭhitasya):
वै (vai)indeed
वै (vai):
गुणभावात् (guṇa-bhāvāt)from the activation/state of the guṇas
गुणभावात् (guṇa-bhāvāt):
व्यज्यमानः (vyajyamānaḥ)being manifested/made explicit
व्यज्यमानः (vyajyamānaḥ):
प्रादुर्बभूव (prādurbabhūva)arose, came forth
प्रादुर्बभूव (prādurbabhūva):
ह (ha)emphatic particle
ह (ha):

Suta Goswami