Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Adhyaya 70: आदिसर्गः—महत्-अहङ्कार-तन्मात्रा-भूतसृष्टिः, ब्रह्माण्डावरणम्, प्रजासर्गः, त्रिमूर्ति-शैवाधिष्ठानम्

साक्षात्सर्वं विजानाति महात्मा तेन चेश्वरः यस्माज्ज्ञानानुगश्चैव प्रज्ञा तेन स उच्यते

sākṣātsarvaṃ vijānāti mahātmā tena ceśvaraḥ yasmājjñānānugaścaiva prajñā tena sa ucyate

जो महात्मा साक्षात् समस्त तत्त्वों को जानता है, वही कारण से वह ‘ईश्वर’ कहलाता है। और जिसकी प्रज्ञा सत्य-ज्ञान के अनुगामी रहती है, वह प्रज्ञावान् कहा जाता है॥

sākṣātdirectly, in immediate realization
sākṣāt:
sarvamall (tattvas/realities)
sarvam:
vijānātiknows distinctly
vijānāti:
mahātmāthe great-souled one
mahātmā:
tenaby that (reason/quality)
tena:
caand
ca:
īśvaraḥLord/master (one with lordly mastery)
īśvaraḥ:
yasmātbecause
yasmāt:
jñāna-anugaḥfollowing/grounded in true knowledge
jñāna-anugaḥ:
ca evaindeed
ca eva:
prajñāhigher discernment, lucid wisdom
prajñā:
tenatherefore
tena:
saḥhe
saḥ:
ucyateis called/said
ucyate:

Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya; internal teaching context on jñāna and prajñā)