Shloka 16

ययातिना पूरौ राज्याभिषेकः, दिक्प्रदानं, तृष्णा-वैराग्योपदेशः, वनप्रवेशः च

Devanagari script

ताभिर् एव नरः श्रीमान् नान्यथा कर्मकोटिकृत् न जातु कामः कामानाम् उपभोगेन शाम्यति

Transliteration

tābhir eva naraḥ śrīmān nānyathā karmakoṭikṛt na jātu kāmaḥ kāmānām upabhogena śāmyati

Translation

इसी से (उपदेश से) मनुष्य—चाहे वह श्रीमान हो और करोड़ों कर्म करता हो—अन्यथा नहीं; क्योंकि विषयों के भोग से काम कभी भी शांत नहीं होता।

Word by Word

• ताभिः (tābhiḥ): by those (very objects/desires)

• एव (eva): indeed/only

• नरः (naraḥ): a man

• श्रीमान् (śrīmān): wealthy/prosperous

• न (na): not

• अन्यथा (anyathā): otherwise/by any other means

• कर्म-कोटि-कृत् (karma-koṭi-kṛt): one who has done crores of deeds/ritual acts

• न जातु (na jātu): never at all

• कामः (kāmaḥ): desire

• कामानाम् (kāmānām): of sense-objects/desirable things

• उपभोगेन (upabhogena): by enjoyment/consumption

• शाम्यति (śāmyati): becomes pacified/ceases

Speaker

Suta Goswami (narrating the Purva-Bhaga teaching context to the sages of Naimisharanya)