Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

युगधर्मवर्णनम् — चतुर्युग, गुण, धर्मपाद, तथा वार्तोत्पत्ति

वर्णाश्रमव्यवस्था च तदासीन्न च संकरः रसोल्लासः कालयोगात् त्रेताख्ये नश्यते द्विज

varṇāśramavyavasthā ca tadāsīnna ca saṃkaraḥ rasollāsaḥ kālayogāt tretākhye naśyate dvija

उस युग में वर्ण और आश्रम की व्यवस्था दृढ़ थी, और कोई संकर या भ्रम न था। परन्तु हे द्विज, काल-योग से धर्म-रस का उल्लास त्रेता नामक युग में क्षीण होकर नष्ट हो जाता है।

वर्णाश्रम-व्यवस्थाthe system/order of varṇa and āśrama
वर्णाश्रम-व्यवस्था:
and
:
तदाthen/in that age
तदा:
आसीत्existed/was
आसीत्:
not
:
and
:
संकरःmixture/confusion (of duties/lineages)
संकरः:
रस-उल्लासःthe flourishing of rasa, joyful vigor (of dharma/sattva)
रस-उल्लासः:
काल-योगात्due to the conjunction/influence of Time
काल-योगात्:
त्रेता-आख्येin the age named Tretā
त्रेता-आख्ये:
नश्यतेperishes/declines
नश्यते:
द्विजO twice-born (brāhmaṇa interlocutor)
द्विज:

Suta Goswami (narrating yuga-dharma to the sages of Naimisharanya)