Shloka 5
आभ्यन्तरध्यान-तत्त्वगणना-चतुर्व्यूहयोगः
Adhyaya 28
Devanagari script
पुरे शेते पुरं देहं तस्मात्पुरुष उच्यते याज्यं यज्ञेन यजते यजमानस्तु स स्मृतः
Transliteration
pure śete puraṃ dehaṃ tasmātpuruṣa ucyate yājyaṃ yajñena yajate yajamānastu sa smṛtaḥ
Translation
जो ‘पुर’ अर्थात् देह-नगर में शयन करता है, इसलिए वह पुरुष कहलाता है। और जो यज्ञ द्वारा पूज्य की पूजा करता है, वही यजमान स्मृत है।
Word by Word
पुरे (pure)in the city
पुरे (pure):
शेते (śete)lies/dwells
शेते (śete):
पुरम् (puram)city
पुरम् (puram):
देहम् (deham)the body
देहम् (deham):
तस्मात् (tasmāt)therefore
तस्मात् (tasmāt):
पुरुषः (puruṣaḥ)the indwelling person/self
पुरुषः (puruṣaḥ):
उच्यते (ucyate)is called
उच्यते (ucyate):
याज्यम् (yājyam)the worship-worthy/deity to be offered to
याज्यम् (yājyam):
यज्ञेन (yajñena)by sacrifice/with yajña
यज्ञेन (yajñena):
यजते (yajate)worships/sacrifices
यजते (yajate):
यजमानः (yajamānaḥ)the sacrificer/ritual patron
यजमानः (yajamānaḥ):
तु (tu)indeed
तु (tu):
सः (saḥ)he
सः (saḥ):
स्मृतः (smṛtaḥ)is declared/remembered
स्मृतः (smṛtaḥ):
Speaker
Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)