Shloka 81
एकार्णव-सृष्टिक्रमः, ब्रह्म-विष्णु-परस्परप्रवेशः, शिवस्य आगमनं च
Devanagari script
कपालमेकं द्यौर्जज्ञे कपालमपरं क्षितिः उल्बं तस्य महोत्सेधो यो ऽसौ कनकपर्वतः
Transliteration
kapālamekaṃ dyaurjajñe kapālamaparaṃ kṣitiḥ ulbaṃ tasya mahotsedho yo 'sau kanakaparvataḥ
Translation
उस कपाल का एक भाग द्युलोक (आकाश) बना और दूसरा भाग पृथ्वी। उसके मध्य-पिण्ड से वह महान् ऊँचा उभार उत्पन्न हुआ—यही स्वर्ण पर्वत।
Word by Word
कपालम् (kapālam)skull-bowl, cosmic ‘skull’ form
कपालम् (kapālam):
एकम् (ekam)one (portion)
एकम् (ekam):
द्यौः (dyauḥ)heaven, the celestial realm
द्यौः (dyauḥ):
जज्ञे (jajñe)was born, came into being
जज्ञे (jajñe):
कपालम् अपरम् (kapālam aparam)another skull-portion
कपालम् अपरम् (kapālam aparam):
क्षितिः (kṣitiḥ)earth, the terrestrial realm
क्षितिः (kṣitiḥ):
उल्बम् (ulbam)central mass, embryo-like core, thick middle portion
उल्बम् (ulbam):
तस्य (tasya)of that
तस्य (tasya):
महोत्सेधः (mahotsedhaḥ)great height, lofty elevation
महोत्सेधः (mahotsedhaḥ):
यः (yaḥ)which
यः (yaḥ):
असौ (asau)that very
असौ (asau):
कनकपर्वतः (kanaka-parvataḥ)the Golden Mountain
कनकपर्वतः (kanaka-parvataḥ):
Speaker
Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)