Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 56
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
इति तस्य वचः श्रुत्वा प्रोचुर्वज्रादिकास्ततः / सुकृतस्य फलं त्वादौ पश्चात्पापस्य भुज्यते
Transliteration
iti tasya vacaḥ śrutvā procurvajrādikāstataḥ / sukṛtasya phalaṃ tvādau paścātpāpasya bhujyate
Translation
उसकी बात सुनकर वज्र आदि ने कहा—पहले पुण्य का फल भोगा जाता है, फिर पाप का फल भोगना पड़ता है।
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (Genitive singular)
वचःspeech/words
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Accusative singular)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + श्रुत्वा (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having heard)
प्रोचुःthey said
प्रोचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
वज्रादिकाःVajra and others
वज्रादिकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवज्र + आदि + क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (Nominative plural); समासः तत्पुरुषः—वज्रः आदि यस्य (those beginning with Vajra)
ततःthen
ततः:
Desha/Kala (देश/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), तदर्थे—‘then/from there’
सुकृतस्यof merit
सुकृतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसु + कृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (Genitive singular); कर्मधारयसमास
फलम्the fruit/result
फलम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nominative singular)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विशेषार्थक
आदौfirst/at the beginning
आदौ:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत (adverbial locative): ‘in the beginning/first’
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), उत्तरकालवाचक
पापस्यof sin
पापस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (Genitive singular)
भुज्यतेis experienced
भुज्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive): ‘is enjoyed/experienced’