Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 137
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
आमन्त्र्य मनसैवांबां सस्त्रीकः सह मन्त्रिभिः / अयोध्यां नगरीं प्रापदिन्दुमत्यास्तु नन्दनः
Transliteration
āmantrya manasaivāṃbāṃ sastrīkaḥ saha mantribhiḥ / ayodhyāṃ nagarīṃ prāpadindumatyāstu nandanaḥ
Translation
मन ही मन माता को प्रणाम कर, पत्नी सहित और मंत्रियों के साथ इन्दुमती का पुत्र अयोध्या नगरी को पहुँचा।
Word by Word
आमन्त्र्यhaving taken leave / having addressed
आमन्त्र्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + मन्त्र् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
मनसाby mind, mentally
मनसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (particle of emphasis)
अम्बाम्mother (Ambā)
अम्बाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअम्बा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
स-स्त्रीकःaccompanied by his wife
स-स्त्रीकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः—‘यस्य स्त्री सह अस्ति’
सहtogether with
सह:
Sahartha (सहार्थ/association)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारक अव्यय (preposition-like indeclinable), तृतीयार्थ-संबन्ध
मन्त्रिभिःwith ministers
मन्त्रिभिः:
Sahartha (सहार्थ/association)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
अयोध्याम्Ayodhyā
अयोध्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअयोध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; देश/नगरनाम
नगरीम्the city
नगरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनगरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘अयोध्याम्’ इत्यस्य अप्पोजिशन (apposition)
प्रापत्reached
प्रापत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इन्दुमत्याःof Indumatī
इन्दुमत्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootइन्दुमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
नन्दनःthe son (Nandana)
नन्दनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन