Shloka 127
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
माणिक्यसूत्रमणिभासुरकंबुकण्ठि भालस्थचन्द्रशकलोज्जवलितालकाढ्ये / मन्दस्मितस्फुरणशालिनि मञ्जुनासे नेत्रश्रिया विजितनीलसरोजपत्रे
Transliteration
māṇikyasūtramaṇibhāsurakaṃbukaṇṭhi bhālasthacandraśakalojjavalitālakāḍhye / mandasmitasphuraṇaśālini mañjunāse netraśriyā vijitanīlasarojapatre
Translation
माणिक्य-मणियों की माला से दीप्त शंख-सी कंठवाली, ललाट पर चन्द्रकला से उज्ज्वल और घने अलकों से युक्त। मंद मुस्कान की झलक से शोभित, सुन्दर नासिका वाली, और नेत्रों की कान्ति से नील-कमलदल को भी जीतने वाली देवी।
Word by Word
māṇikya-sūtra-maṇi-bhāsura-kaṃbu-kaṇṭhiO conch-necked one, radiant with ruby-thread jewels
māṇikya-sūtra-maṇi-bhāsura-kaṃbu-kaṇṭhi:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootmāṇikya + sūtra + maṇi + bhāsura (प्रातिपदिक) + kaṃbu + kaṇṭhinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; बहुव्रीहिः—“यस्याः कण्ठः (ग्रीवा) कंबुवत्, तथा माणिक्य-सूत्र-मणिभिः भासुरः (दीप्तः)”
bhāla-stha-candra-śakala-ujjvalita-alaka-āḍhyeO one with abundant locks illumined by the moon-fragment on the forehead
bhāla-stha-candra-śakala-ujjvalita-alaka-āḍhye:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootbhāla + stha (प्रातिपदिक) + candra + śakala + ujjvalita (कृदन्त) + alaka + āḍhya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; बहुव्रीहिः—“यस्याः अलकाः (केशकुन्चिताः) भालस्थ-चन्द्र-शकल-उज्ज्वलिताः (ललाटस्थचन्द्रकलया प्रकाशिता) तथा आढ्याः (समृद्धाः/घनाः)”
manda-smita-sphuraṇa-śāliniO one graced with the quiver of a gentle smile
manda-smita-sphuraṇa-śālini:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootmanda + smita + sphuraṇa + śālinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; बहुव्रीहिः—“यस्याः मन्दस्मितस्य स्फुरणं (हल्के हास्य का स्पन्दन) अस्ति, तेन शालिनी”
mañju-nāseO one with a lovely nose
mañju-nāse:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootmañju + nāsā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; बहुव्रीहिः—“यस्याः नासा मञ्जु (सुन्दरी/मधुरा)”
netra-śriyāby/with the beauty of (her) eyes
netra-śriyā:
Hetu/Karaṇa (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootnetra + śrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—नेत्रस्य श्रीः; तया
vijita-nīla-saroja-patreO one whose eyes surpass blue-lotus petals
vijita-nīla-saroja-patre:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootvijita (कृदन्त) + nīla + saroja + patra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; बहुव्रीहिः—“यस्याः (नेत्रे) नील-सरोज-पत्रं (नीलोत्पलदलम्) विजितम् (अतिक्रान्तम्)”