Shloka 97
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
पूर्वं हिमवता सार्थं सौहार्दं परिहासवान् / क्रीडामत्तेन चावाच्यैस्तत्र तेन प्रगल्भितम्
Transliteration
pūrvaṃ himavatā sārthaṃ sauhārdaṃ parihāsavān / krīḍāmattena cāvācyaistatra tena pragalbhitam
Translation
पहले हिमवान के साथ मेरा स्नेह हँसी-परिहास से भरा था; पर खेल में उन्मत्त होकर उसने वहाँ अनुचित वचनों से धृष्टता कर डाली।
Word by Word
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन प्रयुक्तम् (adverbial accusative) — ‘formerly/earlier’
हिमवताwith Himavat
हिमवता:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootहिमवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
सार्थम्together
सार्थम्:
Saha (सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्थम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — ‘together/along with’
सौहार्दम्friendship
सौहार्दम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसौहार्द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
परिहासवान्playful / joking
परिहासवान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरिहासवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive adjective)
क्रीडा-मत्तेनby one intoxicated with play
क्रीडा-मत्तेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootक्रीडा (प्रातिपदिक) + मत्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः — ‘intoxicated with play’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
अवाच्यैःwith improper (words)
अवाच्यैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअवाच्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘unspeakable/indecent’ (शब्दैः implied)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
तेनby him / by that
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
प्रगल्भितम्was made overbold / became excessive
प्रगल्भितम्:
Kriya (क्रिया/भाव)
TypeVerb
Rootप्र-गल्भ् (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (सौहार्दम् इत्यस्य विशेषणम्) — ‘made bold/overstepped’