Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 14
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
पुनर्नत्वा पृष्टवन्तौ तौ तान्कारण पूरुषान् / केषु क्षेत्रेषु कर्तव्याः श्रीनगर्यो महोदयाः
Transliteration
punarnatvā pṛṣṭavantau tau tānkāraṇa pūruṣān / keṣu kṣetreṣu kartavyāḥ śrīnagaryo mahodayāḥ
Translation
फिर से प्रणाम करके उन दोनों ने कारण-पुरुषों से पूछा— “किन-किन क्षेत्रों में ये महोदय श्रीनगरियाँ स्थापित की जानी चाहिए?”
Word by Word
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
नत्वाhaving bowed
नत्वा:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having bowed’
पृष्टवन्तौ(the two) asked
पृष्टवन्तौ:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootपृच्छ् (धातु) + वत् (प्रत्यय)
Formकृत्-प्रत्ययान्त; क्तवतु (past active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचन (dual)
तौthose two
तौ:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
तान्those
तान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
कारणपूरुषान्the causal beings/persons
कारणपूरुषान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक) + पुरुष (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/सम्बन्ध: ‘कारणानां पुरुषाः’); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
केषुin which
केषु:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
क्षेत्रेषुin (the) regions/fields
क्षेत्रेषु:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
कर्तव्याःto be made/should be established
कर्तव्याः:
विधेय (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + तव्य (प्रत्यय)
Formतव्यत्-कृत्य (gerundive/future passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
श्रीनगर्यःauspicious cities
श्रीनगर्यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीनगरि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
महोदयाःO great ones
महोदयाः:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootमहोदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बोधनार्थ-विशेषण (honorific epithet used in address)