Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 106
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
इति मातङ्गकन्यानामुत्पत्तिः कुंभसंभव / कथिताः सप्तकक्षाश्च शाला लोहादिनिर्मिताः
Transliteration
iti mātaṅgakanyānāmutpattiḥ kuṃbhasaṃbhava / kathitāḥ saptakakṣāśca śālā lohādinirmitāḥ
Translation
हे कुम्भसम्भव! इस प्रकार मातङ्ग-कन्याओं की उत्पत्ति कही गयी। तथा लोहे आदि से निर्मित सात कक्षों वाली शालाएँ भी वर्णित की गयीं।
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (concluding/quotative)
मातङ्गकन्यानाम्of the Mātaṅga-maidens
मातङ्गकन्यानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmātaṅga + kanyā (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष; स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
उत्पत्तिःorigin; birth
उत्पत्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootutpatti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कुम्भसंभवO Pot-born one (Agastya)
कुम्भसंभव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootkumbha + sambhava (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष (कुम्भात् सम्भवः = 'born from the pot'); पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; vocative address
कथिताःhave been described
कथिताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkathita (कृत्-क्त from √kath 'to tell')
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; passive predicate 'have been told' (refers to details)
सप्तकक्षाःseven enclosures
सप्तकक्षाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsapta + kakṣā (प्रातिपदिक)
Formसमासः द्विगु (सप्त कक्षाः = 'seven enclosures/compartments'); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
शालाःhalls; chambers
शालाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśālā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
लोहादिनिर्मिताःmade of iron and the like
लोहादिनिर्मिताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootloha-ādi + nirmita (कृत्-क्त from √mā 'to measure/make' with nir-)
Formसमासः तत्पुरुष (लोहादिभिः निर्मिताः = 'made of iron etc.'); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन