Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 105
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
मातङ्गकन्यका हृद्याः कोटीनामपि कोटिशः / लघुश्यामा महाश्यामामातङ्गी वृन्दसंयुताः / अङ्गशक्तित्वमापन्नाः सेवन्ते प्रियकप्रियाम्
Transliteration
mātaṅgakanyakā hṛdyāḥ koṭīnāmapi koṭiśaḥ / laghuśyāmā mahāśyāmāmātaṅgī vṛndasaṃyutāḥ / aṅgaśaktitvamāpannāḥ sevante priyakapriyām
Translation
मातङ्ग की मनोहर कन्याएँ, करोड़ों की भी करोड़ों हैं। लघुश्यामा, महाश्यामा और मातङ्गी—समूहों सहित—अङ्गशक्ति को प्राप्त होकर प्रियक की प्रिया देवी की सेवा करती हैं।
Word by Word
मातङ्गकन्यकाःthe Mātaṅga-maidens
मातङ्गकन्यकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmātaṅga + kanyakā (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष (षष्ठी: 'daughters of Mātaṅga/Mātaṅgī'); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
हृद्याःcharming
हृद्याः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roothṛdya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'pleasing/charming'
कोटीनाम्of crores
कोटीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootkoṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; 'of crores'
अपिeven; also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (particle: 'even/also')
कोटिशःin crores; countless
कोटिशः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootkoṭiśas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (distributive adverb) = 'in crores; by crores'
लघुश्यामाःLaghuśyāmās (a group/name)
लघुश्यामाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlaghu + śyāmā (प्रातिपदिक)
Formसमासः कर्मधारय; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
महाश्यामामातङ्ग्यःMahāśyāmā Mātaṅgīs
महाश्यामामातङ्ग्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā + śyāmā + mātaṅgī (प्रातिपदिक)
Formसमासः कर्मधारय (महाश्यामा-मातङ्गी = 'the great/dark Mātaṅgī'); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
वृन्दसंयुताःaccompanied by a group
वृन्दसंयुताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvṛnda + saṃyuta (कृत्-क्त from √yuj with sam-)
Formसमासः तत्पुरुष (तृतीया/सह: 'joined with a group'); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; PPP used adjectivally
अङ्गशक्तित्वम्bodily power; limb-strength
अङ्गशक्तित्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaṅga + śaktitva (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष (अङ्गस्य शक्तित्वम् = 'power of the limbs/body'); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आपन्नाःhaving attained
आपन्नाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootā-pad (धातु) + kta (कृत्)
Formकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'having attained'
सेवन्तेthey serve; attend
सेवन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√sev (धातु)
Formलट्-लकार (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
प्रियकप्रियाम्Priyaka’s beloved (goddess)
प्रियकप्रियाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpriyaka + priyā (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष (प्रियकस्य प्रिया = 'beloved of Priyaka'); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन