Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 102
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
स वर्धमानो दिवसेदिवसे तीव्रविक्रमः / शिक्षितो निजतातेन सर्वा विद्या अवाप्तवान्
Transliteration
sa vardhamāno divasedivase tīvravikramaḥ / śikṣito nijatātena sarvā vidyā avāptavān
Translation
वह दिन-प्रतिदिन बढ़ते हुए अत्यन्त पराक्रमी हो गया। अपने पिता द्वारा शिक्षित होकर उसने समस्त विद्याएँ प्राप्त कर लीं।
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
वर्धमानःgrowing
वर्धमानः:
कर्ता (Kartā)
TypeAdjective
Rootवृध् (धातु) → वर्धमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दिवसेin (each) day
दिवसे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
दिवसेday by day
दिवसे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; पुनरुक्ति (day by day)
तीव्रविक्रमःof fierce valor
तीव्रविक्रमः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootतीव्रविक्रम (प्रातिपदिक: तीव्र + विक्रम)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः कर्मधारय (तीव्रः विक्रमः यस्य)
शिक्षितःtrained
शिक्षितः:
कर्ता (Kartā)
TypeAdjective
Rootशिक्ष् (धातु) → शिक्षित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘trained/educated’
निजतातेनby his own father
निजतातेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootनिजतात (प्रातिपदिक: निज + तात)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; समासः कर्मधारय (निजः तातः)
सर्वाःall
सर्वाः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
विद्याःbranches of knowledge
विद्याः:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अवाप्तवान्obtained
अवाप्तवान्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootअव-आप् (धातु) → अवाप्तवत् (कृदन्त)
Formकृदन्त-परिप्रयोग (क्तवत्/Perfect participle used as finite), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः