Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 101
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
तत्रोद्भूतो महावीरो महासेनः षडाननः / गङ्गायाश्चान्तिकं नीतो धूर्जटिर्वृद्धि मागमत्
Transliteration
tatrodbhūto mahāvīro mahāsenaḥ ṣaḍānanaḥ / gaṅgāyāścāntikaṃ nīto dhūrjaṭirvṛddhi māgamat
Translation
वहीं महावीर, महासेन, षडानन प्रकट हुए। उन्हें गंगा के निकट ले जाया गया, और धूर्जटि शिव ने उनकी वृद्धि को प्राप्त होते देखा।
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय (locative adverb)
उद्भूतःarisen, born
उद्भूतः:
कर्ता (Kartā)
TypeAdjective
Rootउद्-भू (धातु) → उद्भूत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; adjectival to subject
महावीरःthe great hero
महावीरः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootमहावीर (प्रातिपदिक: महा + वीर)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः कर्मधारय (महान् वीरः)
महासेनःMahāsena (Skanda)
महासेनः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootमहासेन (प्रातिपदिक: महा + सेन)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः कर्मधारय (महती सेना यस्य/महासेनः)
षडाननःsix-faced one
षडाननः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootषडानन (प्रातिपदिक: षट् + आनन)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः द्विगु (षड् आननानि यस्य)
गङ्गायाःof Gaṅgā
गङ्गायाः:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (genitive)
चand
च:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अन्तिकम्nearby place, vicinity
अन्तिकम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootअन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गत्यर्थे कर्म (goal as object)
नीतःwas led
नीतः:
कर्म (Karma)
TypeAdjective
Rootनी (धातु) → नीत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; passive sense ‘having been led’
धूर्जटिःDhūrjaṭi (Śiva)
धूर्जटिः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootधूर्जटि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; शिवनाम
वृद्धिम्increase, growth
वृद्धिम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आगमत्attained, came to
आगमत्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद