Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 103
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
अथ तातकृतानुज्ञः सुरसैन्यपतिर्भवन् / तारकं मारयामास समस्तैः सह दानवैः
Transliteration
atha tātakṛtānujñaḥ surasainyapatirbhavan / tārakaṃ mārayāmāsa samastaiḥ saha dānavaiḥ
Translation
फिर पिता की आज्ञा पाकर, देवसेना के सेनापति बनकर, उसने तारक को उसके समस्त दानवों सहित मार डाला।
Word by Word
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
तातकृतानुज्ञःone who had his father’s permission
तातकृतानुज्ञः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootतात-कृत-अनुज्ञ (प्रातिपदिक: तात + कृत + अनुज्ञ)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (तातेन कृता अनुज्ञा यस्य)
सुरसैन्यपतिःcommander of the gods’ army
सुरसैन्यपतिः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootसुर-सैन्य-पति (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (सुराणां सैन्यस्य पतिः)
भवन्becoming
भवन्:
कर्ता (Kartā)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) → भवत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘being/becoming’
तारकम्Tāraka
तारकम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
मारयामासcaused to be slain; slew
मारयामास:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootमृ (धातु) (causative मारय-) + आस् (धातु)
Formलिट्-परिप्रयोग/परस्मैपद-आख्यात (periphrastic perfect): मारय- (णिच् causative) + आमास (आस्); प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
समस्तैःwith all
समस्तैः:
सहकारक (Associative/Instrumental)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण
सहtogether with
सह:
सह (Association)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय (with)
दानवैःthe Dānavas (demons)
दानवैः:
सहकारक (Associative/Instrumental)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन