Shloka 64
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
तिमिरच्छन्नरूपाणां दानवानां शिलीमुखैः / इतस्ततो बहु क्लिष्टं छन्नवर्मितमर्मवत्
Transliteration
timiracchannarūpāṇāṃ dānavānāṃ śilīmukhaiḥ / itastato bahu kliṣṭaṃ channavarmitamarmavat
Translation
अंधकार से ढके रूप वाले दानवों को शिलीमुख बाणों से इधर-उधर बहुत कष्ट पहुँचा; मानो उनके मर्मस्थल छिपे कवच में भी विदीर्ण हो गए हों।
Word by Word
तिमिर-छन्न-रूपाणाम्of those whose forms were covered by darkness
तिमिर-छन्न-रूपाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootतिमिर (प्रातिपदिक) + छन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक; √छद्) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; समासः = तत्पुरुष (instrumental/means sense: "covered by darkness")
दानवानाम्of the demons (Dānavas)
दानवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
शिलीमुखैःwith arrows
शिलीमुखैः:
Karaṇa (करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootशिलीमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; instrument
इतस्from here
इतस्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइतस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), adverb = "from here/this side"
ततःfrom there
ततः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), adverb = "from there/that side"; with इतस् forms distributive pair
बहुgreatly/much
बहु:
Viśeṣaṇa (विशेषण/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः (indeclinable use of adjective) = "much/greatly"
क्लिष्टम्afflicted/tormented
क्लिष्टम्:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/विशेष्यभाव)
TypeAdjective
Rootक्लिश् (धातु) → क्लिष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; predicative = "afflicted/tormented"
छन्न-वर्मित-मर्मवत्as if (their) vital spots were covered and armored
छन्न-वर्मित-मर्मवत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootछन्न (कृदन्त; √छद्) + वर्मित (कृदन्त; √वृ/वर्म्? denom. "to armor") + मर्मवत् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्/विशेषणरूपेण; समासः = तत्पुरुष (descriptive chain); मर्मवत् = "having vital spots"; whole used as qualifier of the (kliṣṭam) state