Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 4
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
चण्डो दण्डादयस्तीव्राभैरवाः शुलपाणयः / ज्वलत्केशापिशङ्गाभास्तडिद्भासुरदिङ्मुखाः
Transliteration
caṇḍo daṇḍādayastīvrābhairavāḥ śulapāṇayaḥ / jvalatkeśāpiśaṅgābhāstaḍidbhāsuradiṅmukhāḥ
Translation
चण्ड और दण्ड आदि उग्र भैरव, शूलधारी थे; उनके केश ज्वाला-से दहकते, पीताभ आभा वाले, दिशाएँ बिजली-सी चमक से दीप्त हो उठीं।
Word by Word
चण्डःthe fierce one (Caṇḍa)
चण्डः:
कर्ता/सम्बोधन-सम (subject epithet)
TypeAdjective
Rootcaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), एकवचन (Sg); विशेषणम् (as an epithet/name)
दण्ड-आदयःDaṇḍa and others
दण्ड-आदयः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootdaṇḍa + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (Pl); तत्पुरुषः—दण्डः आदिः येषाम् (Daṇḍa and others)
तीव्र-भैरवाःfierce Bhairavas
तीव्र-भैरवाः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Roottīvra + bhairava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (Pl); कर्मधारयः—तीव्राः भैरवाः
शूल-पाणयःtrident-handed (warriors)
शूल-पाणयः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootśūla + pāṇi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (Pl); बहुव्रीहिः—शूलः पाणौ येषाम् (having tridents in hand)
ज्वलत्-केशाःwith blazing hair
ज्वलत्-केशाः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootjvalat (√jval धातु; शतृ) + keśa (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिः, पुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (Pl); वर्तमान कृदन्त (śatṛ) ‘blazing’ + केश; अर्थः—ज्वलन्तः केशाः येषाम्
अपिशङ्ग-आभाःtawny-hued
अपिशङ्ग-आभाः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootapiśaṅga + ābhā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (Pl); कर्मधारयः—अपिशङ्गवर्णा आभा येषाम् (having tawny/reddish-brown hue)
तडित्-भासुर-दिङ्-मुखाःwhose horizons were lightning-bright
तडित्-भासुर-दिङ्-मुखाः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Roottaḍit + bhāsura + diś + mukha (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिः, पुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (Pl); अर्थः—येषां दिङ्मुखानि तडिदिव भासुराणि (whose horizons are lightning-bright)