Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 3
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
वज्रप्रभाधगधगच्छायापूरितदिङ्मुखाः / तालवृन्ताः शतविधाः क्रोडमुख्या बले ऽचलन्
Transliteration
vajraprabhādhagadhagacchāyāpūritadiṅmukhāḥ / tālavṛntāḥ śatavidhāḥ kroḍamukhyā bale 'calan
Translation
वज्र-सी चमक की धगधगाती छाया से दिशाओं के मुख भर गए; सौ प्रकार के ताल-पंखे, जिनमें वराहमुख्य भी थे, सेना में चल पड़े।
Word by Word
वज्र-प्रभा-धगधग-छाया-पूर्त-दि॒ङ्-मुखाःwhose horizons were filled with the blazing, thunderbolt-like radiance
वज्र-प्रभा-धगधग-छाया-पूर्त-दि॒ङ्-मुखाः:
कर्ता-विशेषण (qualifier of तालवृन्ताः)
TypeAdjective
Rootvajra + prabhā + dhagadhaga + chāyā + pūrita (√pṝ/√pūr) + diś + mukha (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समासः (बहुपद), पुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (Pl); कृदन्त-घटकः—पूर्त/पूरित (kta) ‘filled’; अर्थः—येषां दिङ्मुखानि वज्रप्रभा-धगधग-छायया पूरितानि
ताल-वृन्ताःpalm-fans (fan-handles)
ताल-वृन्ताः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Roottāla + vṛnta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (Pl); तत्पुरुषः—तालस्य वृन्तम् (palm-fan handles / palm-fans)
शत-विधाःof a hundred varieties
शत-विधाः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootśata + vidha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (Pl); तत्पुरुषः—शतं विधाः (of a hundred kinds)
क्रोड-मुख्याःchief among the groups
क्रोड-मुख्याः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootkroḍa + mukhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (Pl); तत्पुरुषः—क्रोडः (समूहः/वर्गः) तेषु मुख्याः (chief among the groups)
बलेin the army
बले:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N), सप्तमी (Loc/7th), एकवचन (Sg)
अचलन्moved; proceeded
अचलन्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootā-√cal (चल्)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (Pl)