Shloka 12
Vaivāhika-utsava (Martial Procession of Lalitā’s Śakti-Senā) / वैवाहिकोत्सवः
Devanagari script
कंपमाना खड्गलता व्यरुचत्तत्करे धृता / कुटिला कालनाथस्य भृकुटीव भयङ्करा
Transliteration
kaṃpamānā khaḍgalatā vyarucattatkare dhṛtā / kuṭilā kālanāthasya bhṛkuṭīva bhayaṅkarā
Translation
काँपती हुई खड्ग-लता उसके हाथ में धरी हुई चमक उठी; वह कालनाथ की टेढ़ी, भयावह भृकुटी के समान थी।
Word by Word
कंपमानाtrembling
कंपमाना:
विशेषण (to khaḍgalatā)
TypeAdjective
Rootकंपमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कम्प्, शतृ)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययः (present participle)
खड्गलताthe sword-vine (weapon)
खड्गलता:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootखड्ग + लता (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘खड्ग-लता’ इति तत्पुरुषः (sword-creeper, i.e., sword-like vine/weapon)
व्यरुचत्shone forth
व्यरुचत्:
क्रिया (predicate)
TypeVerb
Root√रुच् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; ‘वि’ उपसर्गः
तत्that, her
तत्:
सम्बन्ध (genitive-like qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे; समास/सम्बन्धार्थं पूर्वपदम् (referring pronoun ‘that/her’)
करेin the hand
करे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (Locative)
धृताheld
धृता:
विशेषण (to khaḍgalatā)
TypeAdjective
Rootधृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √धृ, क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि क्त-प्रत्ययः (past passive participle)
कुटिलाcrooked, arched
कुटिला:
विशेषण (to bhṛkuṭī)
TypeAdjective
Rootकुटिल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
कालनाथस्यof Kālanātha (Death)
कालनाथस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootकालनाथ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘काल-नाथ’ इति तत्पुरुषः (lord of time / Death)
भृकुटीfrown, knitted brow
भृकुटी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभृकुटी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
इवlike, as if
इव:
उपमान-सम्बन्ध (comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम् (particle of comparison)
भयङ्कराterrifying
भयङ्करा:
विशेषण (to bhṛkuṭī)
TypeAdjective
Rootभयङ्कर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्