Shloka 29
मोहिनी-प्रादुर्भावः (Mohinī’s Manifestation) — Narrative Prelude to the Bhandāsura Cycle
Devanagari script
शिवेनैवमवज्ञाता दुःखिता शैलकन्यका / अनुज्ञया ततः पित्रोस्तपः कर्तुमगाद्वनम्
Transliteration
śivenaivamavajñātā duḥkhitā śailakanyakā / anujñayā tataḥ pitrostapaḥ kartumagādvanam
Translation
शिव द्वारा इस प्रकार तिरस्कृत होकर शैलकन्या (पार्वती) दुःखी हुई। तब पिता की अनुमति लेकर वह तप करने हेतु वन को चली गई।
Word by Word
शिवेनby Śiva
शिवेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचनम्
एवम्thus
एवम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
अवज्ञाताdisrespected
अवज्ञाता:
Karta-anvayi (कर्तृसम्बन्धी/विषय-विशेषण)
TypeVerb
Rootअव+ज्ञा (धातु)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
दुःखिताdistressed
दुःखिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुःखित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त
शैलकन्यकाthe mountain’s daughter (Pārvatī)
शैलकन्यका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक) + कन्यका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘शैलस्य कन्यका’ = पार्वती)
अनुज्ञयाwith permission
अनुज्ञया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचनम्
ततःthen
ततः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (then/thereafter)
पित्रोःof (her) two parents
पित्रोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), द्विवचनम्
तपःausterity
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्
कर्तुम्to perform
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to do/perform’
अगात्went
अगात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलुङ् (अद्यतनभूत/Aorist), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
वनम्to the forest
वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्