Shloka 17
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
वेदस्कन्धो हविर्गन्धिर्हव्यकव्यादिवेगवान् / प्राग्वंशकायो द्युतिमान् नानादीक्षाभिरन्वितः
Transliteration
vedaskandho havirgandhirhavyakavyādivegavān / prāgvaṃśakāyo dyutimān nānādīkṣābhiranvitaḥ
Translation
वह वेद-स्कन्ध स्वरूप है, हवि की सुगंध से युक्त, हव्य-कव्य के वेग से परिपूर्ण। प्राचीन वंश-देह वाला, तेजस्वी, अनेक दीक्षाओं से संयुक्त है।
Word by Word
वेद-स्कन्धःone whose ‘branch’ is the Veda
वेद-स्कन्धः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक) + स्कन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदस्य स्कन्धः)
हविः-गन्धिःhaving the fragrance of oblation
हविः-गन्धिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootहविस् (प्रातिपदिक) + गन्धिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हविषः गन्धी)
हव्य-कव्य-आदि-वेगवान्swift in (matters like) havya and kavya offerings
हव्य-कव्य-आदि-वेगवान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootहव्य (प्रातिपदिक) + कव्य (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + वेगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (हव्यकव्यादिषु वेगवान्)
प्राक्-वंश-कायःwhose body is like the ancient lineage (or fore-part lineage)
प्राक्-वंश-कायः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्राक् (अव्यय/प्रातिपदिक) + वंश (प्रातिपदिक) + काय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (प्राक्-वंशः कायः यस्य)
द्युतिमान्radiant
द्युतिमान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootद्युतिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नाना-दीक्षाभिःwith various initiations
नाना-दीक्षाभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + दीक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मधारयः (नानाविधाः दीक्षाः)
अन्वितःendowed (with)
अन्वितः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootअन्वि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः ‘युक्तः/समन्वितः’