Shloka 26
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
पञ्च देवगणा प्रोक्तास्तान्वक्ष्यामि निबोधत / सुधामानश्च ये देवा ये चान्ये वशवर्त्तिनः
Transliteration
pañca devagaṇā proktāstānvakṣyāmi nibodhata / sudhāmānaśca ye devā ye cānye vaśavarttinaḥ
Translation
पाँच देवगण कहे गए हैं; उन्हें मैं बताता हूँ, ध्यान से सुनो। जो सुधामान नामक देव हैं और जो अन्य वशवर्ती देव हैं।
Word by Word
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण (quantifier)
TypeIndeclinable
Rootपञ्च (अव्यय/संख्याशब्द)
Formसंख्यावाचक-अव्यय (cardinal numeral used indeclinably)
देवगणाःgroups of gods
देवगणाः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootदेव + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural
प्रोक्ताःhave been declared
प्रोक्ताः:
क्रिया (verbal predicate)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘have been stated’
तान्them
तान्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; Accusative plural
वक्ष्यामिI will describe
वक्ष्यामि:
क्रिया (action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; ‘I will tell’
निबोधतunderstand (you all)
निबोधत:
क्रिया (injunction)
TypeVerb
Rootनि + बुध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; ‘understand/know!’
सुधामानःthe Sudhāmānas (a class of gods)
सुधामानः:
कर्ता (subject; apposition to ‘देवाः’)
TypeNoun
Rootसुधामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
येwho
ये:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural (relative pronoun)
देवाःgods
देवाः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural
येwho
ये:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural (relative pronoun)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
विशेषण (qualifier of implied ‘देवाः’)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural
वशवर्त्तिनःobedient/under control
वशवर्त्तिनः:
विशेषण (qualifier of ‘देवाः’)
TypeAdjective
Rootवश + वर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural