Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 38
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
ब्रह्मचर्यं तथा सत्यमनुक्रोशः क्षमा धृतिः / सनातनस्य धर्मस्य मूलमेतद्दुरासदम्
Transliteration
brahmacaryaṃ tathā satyamanukrośaḥ kṣamā dhṛtiḥ / sanātanasya dharmasya mūlametaddurāsadam
Translation
ब्रह्मचर्य, सत्य, करुणा, क्षमा और धैर्य—यही सनातन धर्म की दुर्गम जड़ हैं।
Word by Word
ब्रह्मचर्यम्celibacy, brahmacarya
ब्रह्मचर्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्म + चर्य (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (brahmaṇi caryā)
तथाand likewise
तथा:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: likewise/so)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अनुक्रोशःcompassion
अनुक्रोशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनुक्रोश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
क्षमाforbearance
क्षमा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
धृतिःsteadfastness
धृतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सनातनस्यof the eternal
सनातनस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसनातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन; विशेषणम् (qualifying)
धर्मस्यof dharma
धर्मस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन
मूलम्root, foundation
मूलम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दुरासदम्hard to attain/approach
दुरासदम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर् + आसद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्; कर्मधारय-स्वरूपः (dur + āsada = hard-to-approach)