Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 72
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
यज्वानो ये तु सामेन सोमवन्तस्तु ते स्मृताः / ये यज्वानो हविर्यज्ञे ते वै बर्हिषदः स्मृताः
Transliteration
yajvāno ye tu sāmena somavantastu te smṛtāḥ / ye yajvāno haviryajñe te vai barhiṣadaḥ smṛtāḥ
Translation
जो यजमान सामगान के द्वारा यज्ञ करते हैं, वे ‘सोमवन्त’ कहे गए हैं; और जो हविर्यज्ञ में यजन करते हैं, वे ‘बर्हिषद’ कहलाते हैं।
Word by Word
यज्वानःsacrificers
यज्वानः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयज्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
येwho/those who
ये:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
तुbut/indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक निपात (particle: but/indeed)
सामेनwith Sāman (Sāmaveda chant)
सामेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
सोमवन्तःpossessing Soma
सोमवन्तः:
विशेषण (Adjective to ये/यज्वानः)
TypeAdjective
Rootसोम-वत् (प्रातिपदिक; components: सोम + वत्)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); वत्-प्रत्ययान्त (possessive: having Soma)
तुindeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
स्मृताःare called/considered
स्मृताः:
विधेय (Predicate; passive)
TypeVerb
Rootस्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्मृ (धातु) + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (PPP used predicatively), पुंलिङ्ग (M), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
येwho/those who
ये:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
यज्वानःsacrificers
यज्वानः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयज्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
हविर्यज्ञेin the havis-sacrifice
हविर्यज्ञे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootहविः-यज्ञ (प्रातिपदिक; components: हविः + यज्ञ)
Formपुंलिङ्ग (M), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); तत्पुरुष (determinative: oblation-sacrifice)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
वैindeed
वै:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle: indeed)
बर्हिषदःBarhiṣads (a class of Pitṛs)
बर्हिषदः:
विधेय (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootबर्हिषद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
स्मृताःare considered
स्मृताः:
विधेय (Predicate; passive)
TypeVerb
Rootस्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्मृ (धातु) + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (PPP used predicatively), पुंलिङ्ग (M), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)