Shloka 150
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
एतेषां यदपत्यं वै तदशक्यं प्रमाणतः / बहुत्वात्परिसंख्यातुं पुत्र पौत्रमनन्तकम्
Transliteration
eteṣāṃ yadapatyaṃ vai tadaśakyaṃ pramāṇataḥ / bahutvātparisaṃkhyātuṃ putra pautramanantakam
Translation
इनका जो वंश है, उसका प्रमाणतः निर्धारण असंभव है; बहुत अधिक होने से पुत्र-पौत्र आदि अनन्त संतानों की गणना नहीं की जा सकती।
Word by Word
एतेषाम्of these
एतेषाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन; ‘of these’
यत्which
यत्:
Karta/Karma (कर्ता/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; relative ‘which/that’
अपत्यम्offspring
अपत्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअपत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘offspring’
वैindeed
वै:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘that’ (referring to offspring)
अशक्यम्impossible
अशक्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-शक्य (प्रातिपदिक; शक् धातु-निष्पन्न)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘impossible’ qualifying तत्
प्रमाणतःby measure/count
प्रमाणतः:
Manner/Standard (प्रकार/मान)
TypeIndeclinable
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; ‘according to measure/proof, in terms of counting’
बहुत्वात्due to their multitude
बहुत्वात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootबहुत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन; ‘because of multitude’
परिसंख्यातुम्to enumerate
परिसंख्यातुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootपरि-सम्-ख्या (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive; ‘to enumerate/count completely’
पुत्रsons
पुत्र:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (छान्दस/लोप); intended ‘sons’ (putrāḥ)
पौत्रम्grandsons
पौत्रम्:
Karma/Topic (कर्म/विषय)
TypeNoun
Rootपौत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन used collectively; ‘grandsons/progeny of grandsons’
अनन्तकम्endless
अनन्तकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनन्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘endless’ qualifying (पौत्रम्/अपत्यम्)