Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 23
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
धर्मं ज्ञानं च वैराग्यं को वरो वः प्रदीयताम् / पुस्तानब्रवीद्ब्रह्मा यूयं वै सत्यवादिनः
Transliteration
dharmaṃ jñānaṃ ca vairāgyaṃ ko varo vaḥ pradīyatām / pustānabravīdbrahmā yūyaṃ vai satyavādinaḥ
Translation
धर्म, ज्ञान और वैराग्य—तुम्हें कौन-सा वर दिया जाए? ऐसा पूछे जाने पर ब्रह्मा ने कहा—तुम सत्यवचन करने वाले हो।
Word by Word
धर्मम्dharma/righteousness
धर्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
वैराग्यम्dispassion/renunciation
वैराग्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैराग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
कःwhat?/which?
कः:
Pratijñā/Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; प्रश्नवाचक
वरःboon
वरः:
Pratijñā/Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
वःto you
वः:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी (4th Dative or 6th Genitive) बहुवचनम्; अत्र चतुर्थी (to you)
प्रदीयताम्let (it) be given
प्रदीयताम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-दा (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), कर्मणि प्रयोगः (passive), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
यूयम्you (pl.)
यूयम्:
Sambodhyam (सम्बोध्य)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा बहुवचनम्; सर्वनाम
वैindeed
वै:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/बल-प्रदर्शक)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphatic)
सत्यवादिनःtruth-speakers
सत्यवादिनः:
Pratijñā/Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक) + वादिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘सत्यं वदन्ति’ इति उपपद-तत्पुरुषः