Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 61
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
यातुधाना ब्रह्मधाना वार्त्ताश्चैव दिवाचराः / निशाचरगणास्तेषां चत्वारः कविभिः स्मृताः
Transliteration
yātudhānā brahmadhānā vārttāścaiva divācarāḥ / niśācaragaṇāsteṣāṃ catvāraḥ kavibhiḥ smṛtāḥ
Translation
यातुधान, ब्रह्मधान, वार्त्त और दिवाचर—इनके निशाचर-गण चार हैं, ऐसा कवियों ने स्मरण किया है।
Word by Word
यातुधानाःyātudhānas (a class of demons)
यातुधानाः:
कर्ता (Karta/Subject; class-name)
TypeNoun
Rootयातुधान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
ब्रह्म-धानाःbrahmadhānas (a class of demons)
ब्रह्म-धानाः:
कर्ता (Karta/Subject; class-name)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + धान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुषः — ‘ब्रह्मणि/ब्रह्मसम्बद्धाः धानाः’ (name of a class)
वार्त्ताःvārttas (a class)
वार्त्ताः:
कर्ता (Karta/Subject; class-name)
TypeNoun
Rootवार्त्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण/निश्चयार्थक निपात (emphatic particle)
दिवा-चराःday-wanderers
दिवा-चराः:
कर्ता (Karta/Subject; class-name)
TypeNoun
Rootदिवा (अव्यय/प्रातिपदिक) + चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुषः — ‘दिवा चरन्ति ये’
निशा-चर-गणाःgroups of night-wanderers
निशा-चर-गणाः:
कर्ता (Karta/Subject; class-name)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक) + चर (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुषः — ‘निशाचराणां गणाः’
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
चत्वारःfour
चत्वारः:
विशेषण (Numerical qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; संख्यावाचक (numeral)
कविभिःby sages/poets
कविभिः:
कर्ता (Agent in passive; कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; करण/कर्तृवाचक (agent/instrument)
स्मृताःare remembered/are said
स्मृताः:
विधेय (Predicate in passive)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय (predicate)