Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 101
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
भ्रातरः सुमहाभागा येषां वंशाः प्रतिष्ठिताः / त्रींल्लोकान्धारयन्तीमान्देवर्षिगणसंकुलान्
Transliteration
bhrātaraḥ sumahābhāgā yeṣāṃ vaṃśāḥ pratiṣṭhitāḥ / trīṃllokāndhārayantīmāndevarṣigaṇasaṃkulān
Translation
वे परम सौभाग्यशाली भ्राता हैं, जिनके वंश प्रतिष्ठित हैं; जो देवर्षियों के गणों से परिपूर्ण इन तीनों लोकों को धारण करते हैं।
Word by Word
भ्रातरःbrothers
भ्रातरः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सु-महाभागाःvery fortunate
सु-महाभागाः:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + महाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः/उपपद-समासभावः (सु + महाभाग) विशेषणम् (qualifying भ्रातरः)
येषाम्of whom/whose
येषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम
वंशाःlineages
वंशाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रतिष्ठिताःestablished
प्रतिष्ठिताः:
विधेय (predicate)
TypeAdjective
Rootप्रति-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषणम् (predicate adjective to वंशाः)
त्रीन्three
त्रीन्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषणम् (qualifying लोकान्)
लोकान्worlds
लोकान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
धारयन्तिthey uphold/support
धारयन्ति:
क्रिया (action)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
इमान्these
इमान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम (qualifying देवरषिगणसंकुलान्)
देवर्षिगणसंकुलान्filled with hosts of divine sages
देवर्षिगणसंकुलान्:
विशेषण (adjectival to object)
TypeAdjective
Rootदेव + ऋषि + गण + संकुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (देवर्षिगणैः संकुलाः) विशेषणम् (qualifying लोकान्/इमान्)