Shloka 100
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
एते पक्षा वसिष्ठानां स्मृता ह्येकादशैव तु / इत्येते ब्रह्मणः पुत्रा मानसा अष्ट विश्रुताः
Transliteration
ete pakṣā vasiṣṭhānāṃ smṛtā hyekādaśaiva tu / ityete brahmaṇaḥ putrā mānasā aṣṭa viśrutāḥ
Translation
वसिष्ठों के ये पक्ष (शाखाएँ) ग्यारह ही स्मरण किए गए हैं; इस प्रकार ब्रह्मा के आठ मानस-पुत्र प्रसिद्ध हैं।
Word by Word
एतेthese
एते:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
पक्षाःbranches/sections
पक्षाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वसिष्ठानाम्of the Vasiṣṭhas
वसिष्ठानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
स्मृताःare remembered/are stated
स्मृताः:
विधेय (predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वाक्ये विधेय-भावः (predicate: 'are remembered/are said')
हिindeed
हि:
निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये निपात (particle: indeed/for)
एकादशeleven
एकादश:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootएकादश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-विशेषणम्; प्रथमा, बहुवचनार्थे (agreeing with पक्षाः)
एवonly/indeed
एव:
अवधारण (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
तुbut/indeed
तु:
निपात (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-निपात (but/indeed)
इतिthus
इति:
वाक्य-समाप्ति/उद्धरण (quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
एतेthese
एते:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
पुत्राःsons
पुत्राः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
मानसाःmind-born
मानसाः:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying पुत्राः)
अष्टeight
अष्ट:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootअष्ट (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषणम्; प्रथमा, बहुवचनार्थे (agreeing with पुत्राः)
विश्रुताःrenowned
विश्रुताः:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootवि-श्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying पुत्राः)