Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 91
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
विचार्य यस्माद्गोधर्मं त्वमेवं कृतवानसि / भक्त्या चानन्ययास्मासु मुने प्रीतास्मि तेन ते
Transliteration
vicārya yasmādgodharmaṃ tvamevaṃ kṛtavānasi / bhaktyā cānanyayāsmāsu mune prītāsmi tena te
Translation
हे मुनि! क्योंकि तुमने गोधर्म का विचार करके ऐसा किया और हममें अनन्य भक्ति रखी, इसलिए मैं तुमसे प्रसन्न हूँ।
Word by Word
विचार्यhaving considered
विचार्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि-चर् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (prior action), अव्ययवत् प्रयोगः
यस्मात्because of which/for which reason
यस्मात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन
गो-धर्मम्the duty/law of a cow (cow-duty)
गो-धर्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
एवम्thus/in this way
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
कृतवान्having done/did
कृतवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्तवतु (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असिyou are
असि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अनन्ययाwith exclusive (undivided)
अनन्यया:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootअनन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन; विशेषणम् (qualifier) भक्त्या इति
अस्मासुtowards/among us
अस्मासु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
प्रीताpleased
प्रीता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रीत (प्रातिपदिक; कृदन्त from प्री/प्रीण् धातु)
Formक्त (past passive participle used adjectivally), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् (understood) इति विशेषणम्
अस्मिI am
अस्मि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
तेto you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (Dative/4th), एकवचन