Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 3
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
तेन ते मरुतस्तस्य मरुत्सोमेन तोषिताः / अक्षय्यान्नं ददुः प्रीताः सर्वकामपरिच्छदम्
Transliteration
tena te marutastasya marutsomena toṣitāḥ / akṣayyānnaṃ daduḥ prītāḥ sarvakāmaparicchadam
Translation
उसके द्वारा अर्पित मरुत्सोम से प्रसन्न हुए मरुतों ने प्रेमपूर्वक उसे अक्षय अन्न दिया, जो समस्त कामनाओं को पूर्ण करने वाला था।
Word by Word
तेनby that / with that
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (करण) एकवचनम्; instrumental singular of pronoun ‘tad’
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; nominative plural ‘they’ (context: the Maruts)
मरुतःthe Maruts (storm-gods)
मरुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; nominative plural
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्; genitive singular ‘of him/that’
मरुत्सोमेनby Marut-soma (a Soma offering/oblation for the Maruts)
मरुत्सोमेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमरुत् + सोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; instrumental singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (मरुतां सोमः)
तोषिताःbeing pleased
तोषिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) → तोषित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; past passive participle ‘pleased/satisfied’
अक्षय्य-अन्नम्inexhaustible food
अक्षय्य-अन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअक्षय्य (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; accusative singular; कर्मधारयः ‘अक्षय्यं अन्नम्’
ददुःgave
ददुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः बहुवचनम्
प्रीताःdelighted
प्रीताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) → प्रीत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘pleased/glad’
सर्वकामपरिच्छदम्fulfilling all desires
सर्वकामपरिच्छदम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व + काम + परिच्छद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; accusative singular agreeing with ‘अन्नम्’; बहुपद-तत्पुरुषः ‘सर्वेषां कामानां परिच्छदः’ (provider/fulfiller of all desires)