Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 42
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
स्वप्ने संदर्शयामास मङ्कनं नामतो द्विजम् / श्रेयस्ते ऽहं करिष्यामि स्थानं मे रोचयानघ
Transliteration
svapne saṃdarśayāmāsa maṅkanaṃ nāmato dvijam / śreyaste 'haṃ kariṣyāmi sthānaṃ me rocayānagha
Translation
उसने स्वप्न में मङ्कन नामक द्विज को दर्शन दिया—“मैं तुम्हारा कल्याण करूँगा; हे निष्पाप, मेरे लिए स्थान चुनो।”
Word by Word
स्वप्नेin a dream
स्वप्ने:
Adhikarana (अधिकरण/location)
TypeNoun
Rootsvapna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (locative)
संदर्शयामासshowed/appeared to
संदर्शयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-dṛś (धातु) (णिच् causative)
Formलिट् (perfect/periphrastic), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; causative ‘caused to be seen/showed’
मङ्कनम्Maṅkana (name)
मङ्कनम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootmaṅkana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
नामतःby name
नामतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāmatas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: ‘by name’)
द्विजम्a Brahmin
द्विजम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; in apposition to मङ्कनम्
श्रेयःgood/benefit
श्रेयः:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootśreyas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; object of करिष्यामि
तेfor you/your
ते:
Sampradana/Beneficiary (सम्प्रदान/हित)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन (genitive)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
करिष्यामिwill do
करिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलृट् (simple future), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद
स्थानम्place/abode
स्थानम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootsthāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; object of रोचय (imperative)
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन (genitive)
रोचयapprove/choose
रोचय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootruc (धातु) (णिच् causative)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद; causative ‘approve/choose’
अनघO sinless one
अनघ:
Sambodhana (सम्बोधन/address)
TypeNoun
Rootanagha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन