Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 109
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
विश्वामित्रस्तु दाराणामागतो भरणे कृते / ततस्तस्मै वरं प्रादात्तदा प्रीतस्त्रिशङ्कवे
Transliteration
viśvāmitrastu dārāṇāmāgato bharaṇe kṛte / tatastasmai varaṃ prādāttadā prītastriśaṅkave
Translation
तब विश्वामित्र पत्नी के पालन-पोषण हेतु आए; और प्रसन्न होकर उन्होंने त्रिशङ्कु को एक वरदान दिया।
Word by Word
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative), एकवचनम्
तुbut
तु:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-निपात (particle)
दाराणाम्of the wife/wives (family)
दाराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (बहुवचनान्त); षष्ठी (Genitive), बहुवचनम्
आगतःcame / arrived
आगतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative), एकवचनम्
भरणेfor support/maintenance
भरणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative), एकवचनम्
कृतेwhen it was done / on being arranged
कृते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative), एकवचनम्; लोके ‘कृते’ = ‘when done/being done’
ततःthen / thereafter
ततः:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), क्रम/अपादानार्थ ‘thereupon/from then’
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; चतुर्थी (Dative), एकवचनम्
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक; द्वितीया (Accusative), एकवचनम्
प्रादात्gave
प्रादात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + दा (धातु)
Formलङ् (imperfect/past); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्
तदाthen
तदा:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
प्रीतःpleased
प्रीतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्री (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative), एकवचनम्
त्रिशङ्कवेto Triśaṅku
त्रिशङ्कवे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्रि + शङ्कु (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समासः (नाम); पुंलिङ्ग; चतुर्थी (Dative), एकवचनम्