Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 31
Bhārgavaṃ prati Varuṇāgamanaṃ
Varuṇa’s Approach to Bhārgava/Paraśurāma
Devanagari script
तत्तेयनिःसृतं क्षेत्रमभूत्पूर्ववदेव हि / एतद्धि देवसामर्थ्यमचिन्त्यं नृपसत्तम
Transliteration
tatteyaniḥsṛtaṃ kṣetramabhūtpūrvavadeva hi / etaddhi devasāmarthyamacintyaṃ nṛpasattama
Translation
उससे निकलकर वह प्रदेश फिर पूर्ववत् हो गया; हे नृपश्रेष्ठ, यही देवताओं की अचिन्त्य सामर्थ्य है।
Word by Word
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन; सर्वनाम
तेyour
ते:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/genitive) एकवचन (enclitic)
येनby which
येन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन; सम्बन्धे/करणे
निःसृतम्issued forth / emerged
निःसृतम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसृ (धातु)
Formक्त (PPP) with निः-उपसर्ग; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्षेत्रम् इति विशेषणम्
क्षेत्रम्the land/region
क्षेत्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभूत्became / was
अभूत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पूर्ववत्as before
पूर्ववत्:
Sambandha (सम्बन्ध/adv)
TypeIndeclinable
Rootपूर्ववत् (अव्यय/तद्धित)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb: as before)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (emphasis)
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
देवसामर्थ्यम्divine power
देवसामर्थ्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + सामर्थ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—देवानां सामर्थ्यम्
अचिन्त्यम्inconceivable
अचिन्त्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ + चिन्त्य (चिन्त् धातु, कृदन्त)
Formण्यत्/यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: ‘to be thought’), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; देवसामर्थ्यम् इति विशेषणम्
नृपसत्तमO best of kings
नृपसत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—नृपाणां सत्तमः