Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 15
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
क्रूराः पापसमाचाराः सर्वलोकोपरोधकाः / यतस्ते तेन राजेन्द्र न शोकं कर्तुमर्हसि
Transliteration
krūrāḥ pāpasamācārāḥ sarvalokoparodhakāḥ / yataste tena rājendra na śokaṃ kartumarhasi
Translation
वे क्रूर, पापाचारी और समस्त लोकों के बाधक थे; इसलिए, राजेन्द्र, उनके लिए शोक करना तुम्हें उचित नहीं।
Word by Word
krūrāḥcruel
krūrāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkrūra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (nom pl)
pāpa-samācārāḥ(those) of sinful conduct
pāpa-samācārāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक) + samācāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः: ‘पापः समाचाराḥ’ = sinful conduct/behaviour
sarva-loka-uparodhakāḥobstructors of all the world
sarva-loka-uparodhakāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक) + uparodhaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः: ‘सर्वलोकस्य उपरोधकाः’ = obstructers of all people
yataḥbecause
yataḥ:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable conjunction/adverb): ‘because/since’
tethey/those (sons)
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (nom pl)
tenatherefore/by that (reason)
tena:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (instrumental sg): ‘therefore/for that reason’
rājendraO king (best of kings)
rājendra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन, एकवचन; कर्मधारयः: ‘राजा इन्द्र इव’/‘राज्ञाम् इन्द्रः’ (O king of kings)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
śokamgrief
śokam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśoka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg)
kartumto do
kartum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय (infinitive): ‘to do/make’
arhasiyou should/ought
arhasi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√arh (धातु)
Formलट् (present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद: ‘you ought/deserve’