Shloka 5
Jamadagni-Āśrama-Ākramaṇa (Attack on Jamadagni’s Hermitage) / जमदग्न्याश्रमाक्रमणम्
Devanagari script
ते प्रोचुरतिशान्तात्मा जमदग्नेर्महातपाः / वसत्यस्मिन्सुतो यस्य रामः शस्त्रभृतां वरः
Transliteration
te procuratiśāntātmā jamadagnermahātapāḥ / vasatyasminsuto yasya rāmaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ
Translation
उन्होंने कहा—यह महातपस्वी, अत्यन्त शान्तचित्त जमदग्नि का है; इसी में उनका पुत्र राम, शस्त्रधारियों में श्रेष्ठ, निवास करता है।
Word by Word
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रोचुःsaid
प्रोचुः:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
अति-शान्त-आत्माthe very tranquil-souled one
अति-शान्त-आत्मा:
सम्बोधन/वर्ण्य (Apposition to जमदग्नेः)
TypeNoun
Rootअति (अव्यय) + शान्त (शम् धातु, क्त; प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः—अतिशान्तः आत्मा यस्य (very peaceful-souled)
जमदग्नेःof Jamadagni
जमदग्नेः:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootजमदग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
महातपाःthe great ascetic
महातपाः:
सम्बोधन/वर्ण्य (Apposition to जमदग्नेः)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + तपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः—महान् तपाः (great ascetic)
वसतिdwells
वसति:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अस्मिन्in this (place)
अस्मिन्:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसक, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
सुतःson
सुतः:
कर्ता (Karta/Subject of वसति)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; relative ‘whose’
रामःRama
रामः:
कर्ता (Appositional subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सुतः = रामः (apposition)
शस्त्र-भृताम्of weapon-bearers
शस्त्र-भृताम्:
सम्बन्ध (Genitive with वरः)
TypeNoun
Rootशस्त्र (प्रातिपदिक) + भृत् (भृ धातु, कृत्; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—शस्त्रं बिभ्रति ये (of weapon-bearers)
वरःthe best
वरः:
विधेय (Predicate nominative of रामः)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन