Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 7
Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons
Devanagari script
अथ रामो ऽपि बलवांस्तेषां मण्डलमध्यगः / विरेजे भगवान्साक्षाद्यथा नाभिस्तु चक्रगा
Transliteration
atha rāmo 'pi balavāṃsteṣāṃ maṇḍalamadhyagaḥ / vireje bhagavānsākṣādyathā nābhistu cakragā
Translation
तब बलवान राम भी उनके मण्डल के मध्य में स्थित होकर, साक्षात भगवान की भाँति वैसे ही शोभित हुए जैसे चक्र में नाभि शोभती है।
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनुक्रम/आरम्भार्थक-निपातः (then/now)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/अपि-निपातः (also/even)
बलवान्strong, powerful
बलवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबलवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् रामः प्रति
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), बहुवचनम्
मण्डल-मध्य-गःstanding in the middle of the circle
मण्डल-मध्य-गः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमण्डल (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक) + ग (कृदन्त-प्रातिपदिक, √गम् 'to go' with क्त/प्रत्यय-प्रायः 'gone/being in')
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् रामः प्रति; समासः: मण्डलस्य मध्ये गः (locative-tatpurusha sense)
विरेजेshone, appeared splendid
विरेजे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√राज् (धातु) with वि
Formलिट्/आत्मनेपदम् (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्
भगवान्the Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; रामस्य विशेषण-रूपेण
साक्षात्directly, manifestly
साक्षात्:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb): 'directly/manifestly'
यथाas, just like
यथा:
Upamana (उपमान-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमानार्थक-सम्बन्ध (as/just as)
नाभिःnavel, hub
नाभिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (particle)
चक्र-गाsituated in the wheel (hub in a wheel)
चक्र-गा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + गा (कृदन्त-प्रातिपदिक, √गम् 'to go' स्त्रीलिङ्ग-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् नाभिः प्रति; समासः: चक्रे गा (in-a-wheel)