Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 42
Agastya’s Instruction on Bhakti and Mantra-Siddhi; Descent to Pātāla and the Hearing of Vaiṣṇavī Kathā
Devanagari script
इत्येवं कृष्णदेवस्य नाम्नामष्टोत्तरं शतम् / कृष्णोन कृष्णभक्तेन श्रुत्वा गीतामृतं पुरा
Transliteration
ityevaṃ kṛṣṇadevasya nāmnāmaṣṭottaraṃ śatam / kṛṣṇona kṛṣṇabhaktena śrutvā gītāmṛtaṃ purā
Translation
इस प्रकार श्रीकृष्णदेव के नामों का अष्टोत्तर-शत पूर्ण हुआ; पूर्वकाल में कृष्ण-भक्त ने कृष्ण से गीता-रूपी अमृत सुनकर (इसे कहा)।
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative/marker: ‘thus’)
एवम्in this way
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (adverb: ‘in this manner’)
कृष्ण-देवस्यof Lord Krishna
कृष्ण-देवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootकृष्णदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारयः (कृष्णः देवः = Krishna who is God)
नाम्नाम्of (his) names
नाम्नाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; ‘of the names’
अष्ट-उत्तरम्eight more (i.e., plus eight)
अष्ट-उत्तरम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः (अष्ट अधिकं उत्तरं यस्मात् = ‘eight more’, i.e., 108)
शतम्a hundred
शतम्:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण/Count expression)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक-नाम (numeral noun)
कृष्णेनby Krishna
कृष्णेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्तृकरणे (agent/instrument)
कृष्ण-भक्तेनby a devotee of Krishna
कृष्ण-भक्तेन:
Karana (करण/Agent in instrumental)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक) + भक्त (प्रातिपदिक; कृदन्त from √भज्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (कृष्णस्य भक्तः = devotee of Krishna)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (क्रिया/Non-finite verb)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having heard’ (पूर्वकालिक क्रिया)
गीता-अमृतम्the nectar of the Gītā
गीता-अमृतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगीता (प्रातिपदिक) + अमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (गीतायाः अमृतम् = nectar of the Gītā)
पुराformerly, once
पुरा:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb: ‘formerly/once’)