Shloka 73
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
इत्युक्तस्तेन देवेशः सितं कालाग्निसप्रभम् / शैवमस्त्रमयं तेजो ददौ तस्मै महात्मने
Transliteration
ityuktastena deveśaḥ sitaṃ kālāgnisaprabham / śaivamastramayaṃ tejo dadau tasmai mahātmane
Translation
ऐसा कहे जाने पर देवेश ने उस महात्मा को कालाग्नि के समान उज्ज्वल, शैव अस्त्र-स्वरूप श्वेत तेज प्रदान किया।
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; quotative particle
उक्तःhaving been addressed/said
उक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउक्त (कृदन्त; √वच् (धातु))
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; past passive participle
तेनby him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3), एकवचन; instrumental singular
देवेशःthe lord of the gods
देवेशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव-ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative singular; तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)
सितम्white/bright
सितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular; विशेषण of तेजः
कालाग्नि-सप्रभम्having the radiance of the fire of Time (cosmic fire)
कालाग्नि-सप्रभम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकाल-अग्नि-स-प्रभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular; उपमान-तत्पुरुषः (कालाग्नेः प्रभा इव)
शैवम्Śaiva
शैवम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular; “pertaining to Śiva”
अस्त्रमयम्consisting of a weapon
अस्त्रमयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअस्त्र-मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular; तत्पुरुषः (अस्त्रं मयम्)
तेजःradiance/energy
तेजः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular
ददौgave
ददौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; perfect
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; dative singular
महात्मनेto the great-souled one
महात्मने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; dative singular; कर्मधारयः (महान् आत्मा)