Shloka 14
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
क्वचिदर्काशुसंभिन्नश्चामीकरशिलाश्रितैः / यक्षौघैर्भासितोपान्तं विशद्भिरिवपावकम्
Transliteration
kvacidarkāśusaṃbhinnaścāmīkaraśilāśritaiḥ / yakṣaughairbhāsitopāntaṃ viśadbhirivapāvakam
Translation
कहीं सूर्यकिरणों से झिलमिलाती स्वर्ण-शिलाओं पर स्थित यक्ष-समूहों से उसका उपान्त ऐसा चमका मानो निर्मल अग्नि हो।
Word by Word
क्वचित्somewhere
क्वचित्:
अधिकरणम् (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्ययम्; देश/कालवाचक-अव्यय (adverb)
अर्क-आशु-संभिन्नम्quickly split/cleft by the sun
अर्क-आशु-संभिन्नम्:
कर्मविशेषणम् (Object-qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअर्क + आशु (अव्यय/प्रातिपदिक) + संभिन्न (भिद् धातु, क्त; सम्-भिद्) (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (Accusative, 2nd) एकवचनम्; क्तान्त-विशेषणम्; समासः तत्पुरुषः
चामीकर-शिला-आश्रितैःby those dwelling on golden rocks
चामीकर-शिला-आश्रितैः:
करणम् (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootचामीकर + शिला + आश्रित (श्रि धातु, क्त) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (Instrumental, 3rd) बहुवचनम्; क्तान्त-विशेषणम्; समासः तत्पुरुषः
यक्ष-ओघैःby hosts of yakṣas
यक्ष-ओघैः:
करणम् (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयक्ष + ओघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (Instrumental, 3rd) बहुवचनम्; तत्पुरुषः (यक्षाणाम् ओघाः)
भासित-उपान्तम्a shining vicinity/edge
भासित-उपान्तम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभासित (भास् धातु, क्त) + उपान्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (Accusative, 2nd) एकवचनम्; कर्मधारयः (भासितम् उपान्तम्)
विशद्भिःby the bright/clear (ones)
विशद्भिः:
उपमान-सम्बन्धः (Comparative adjunct)
TypeAdjective
Rootविशद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (Instrumental, 3rd) बहुवचनम्; विशेषणम्
इवas if / like
इव:
उपमा-द्योतकः (Comparator)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमावाचक-निपात (comparative particle)
पावकम्fire
पावकम्:
उपमानम् (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (Accusative, 2nd) एकवचनम्