Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 41
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
एकाग्रः पर्युपासीनः प्रयतः प्राञ्जलिः स्थितः / तत्परः श्रद्दधानश्च कामानाप्नोति मानवः
Transliteration
ekāgraḥ paryupāsīnaḥ prayataḥ prāñjaliḥ sthitaḥ / tatparaḥ śraddadhānaśca kāmānāpnoti mānavaḥ
Translation
एकाग्र होकर पास बैठा, शुद्ध आचरण वाला, हाथ जोड़कर खड़ा, उसी में तत्पर और श्रद्धावान मनुष्य इच्छित फल प्राप्त करता है।
Word by Word
एकाग्रःsingle-pointed (in mind)
एकाग्रः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of agent/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootएक + अग्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (of the doer)
पर्युपासीनःsitting near/attending
पर्युपासीनः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of agent/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootपरि-उप-आस् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), परस्मैपद-प्रयोगः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रयतःself-controlled/pure
प्रयतः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of agent/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रयत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘शुद्ध/नियत’ इत्यर्थे विशेषणम्
प्राञ्जलिःwith folded hands
प्राञ्जलिः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of agent/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अञ्जलिं कृत्वा’ इत्यर्थे (with joined palms)
स्थितःstanding/remaining
स्थितः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of agent/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘standing/remaining’
तत्परःdevoted to that (rite)
तत्परः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of agent/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootतत् + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘तस्मिन् परः’ (devoted to that)
श्रद्दधानःhaving faith
श्रद्दधानः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of agent/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रद्-धा (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), आत्मनेपद-प्रयोगः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘faithful’
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
कामान्desired objects/wishes
कामान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
आप्नोतिattains
आप्नोति:
विधेयक्रिया (Predicate verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
मानवःa man/person
मानवः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन