Shloka 4
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
प्रख्याता स्त्रिषु लोकेषु सर्वलोकनमस्कृताः / समस्तास्ते महात्मानश्चेरुरुग्रं महत्तपः
Transliteration
prakhyātā striṣu lokeṣu sarvalokanamaskṛtāḥ / samastāste mahātmānaścerurugraṃ mahattapaḥ
Translation
वे तीनों लोकों में प्रसिद्ध और समस्त लोकों द्वारा वंदित थे; उन सब महात्माओं ने अत्यन्त उग्र और महान तप किया।
Word by Word
प्रख्याताःfamous
प्रख्याताः:
विशेषण (of ते/महात्मानः)
TypeAdjective
Rootप्र-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — ‘well-known’
त्रिषुin three
त्रिषु:
विशेषण (of लोकेषु)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Form(त्रि) सप्तमी, बहुवचन — Locative plural used with लोकेषु
लोकेषुworlds
लोकेषु:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन — Locative plural
सर्वलोकनमस्कृताःrevered by all worlds
सर्वलोकनमस्कृताः:
विशेषण (of ते/महात्मानः)
TypeAdjective
Rootसर्व + लोक + नमस्कृत (प्रातिपदिक; क्त-कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (सर्वेषु लोकेषु नमस्कृताः), क्त-कृदन्ताधारित विशेषण, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
समस्ताःall together/all
समस्ताः:
विशेषण (of ते)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
तेthey
ते:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural pronoun
महात्मानःgreat-souled ones
महात्मानः:
कर्ता (Subject apposition)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् आत्मा यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
चेरुःpractised/performed
चेरुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, बहुवचन — 3rd person plural perfect; परस्मैपद
उग्रम्severe
उग्रम्:
कर्म (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; qualifying तपः
महत्great
महत्:
कर्म (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular; qualifying तपः
तपःausterity
तपः:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular