Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 27
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
सोममाप्याययन्त्येते पितरो योगसंस्थिताः / तस्माद्दद्याच्छुचिः पिण्डान्योगेभ्यस्तत्परायणः
Transliteration
somamāpyāyayantyete pitaro yogasaṃsthitāḥ / tasmāddadyācchuciḥ piṇḍānyogebhyastatparāyaṇaḥ
Translation
योग में स्थित ये पितर सोम को पुष्ट करते हैं। इसलिए शुद्ध होकर, योगनिष्ठ होकर, पिंड अर्पित करे।
Word by Word
सोमम्Soma
सोमम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आप्याययन्तिnourish/increase
आप्याययन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootआ + प्यै (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; णिच्-प्रत्यय (causative) ‘cause to swell/nourish’
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
पितरःthe Pitṛs
पितरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
योग-संस्थिताःestablished in yoga
योग-संस्थिताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootयोग + संस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम् + स्था + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘established’; तत्पुरुष (योगे संस्थिताः)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (therefore/from that reason)
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
शुचिःpure (one)
शुचिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (कर्ता)
पिण्डान्piṇḍas (rice-balls)
पिण्डान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
योगेभ्यःto the yogas / to those in yoga (i.e., yogic Pitṛs)
योगेभ्यः:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी/पञ्चमी (4th/5th; Dative/Ablative), बहुवचन; अत्र चतुर्थी (सम्प्रदान)
तत्-परायणःdevoted to that (rite/principle)
तत्-परायणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootतद् + परायण (प्रातिपदिक; तद् + परायण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (तस्मिन् परायणः = devoted to that)