Brahma Purana — Sāṃkhya–Yoga on the Great Self: Sense-Control, Inner Vision, and Liberation, Shloka 69
Devanagari script
अजं पुराणम् अजरं सनातनं यम् इन्द्रियातिगम् अगोचरं द्विजाः अवेक्ष्य चेमां परमेष्ठिसाम्यतां प्रयान्त्य् अनावृत्तिगतिं मनीषिणः
Translation
यह पुराणोक्त पवित्र वचन परम धर्म और मोक्ष देने वाला है। श्रद्धा से पढ़ने और सुनने वाले का पुण्य नित्य बढ़ता है।
Word by Word
ajamunborn
ajam:
Karma (कर्म/यम् इति)
TypeAdjective
Rootaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (ब्रह्मणः)
purāṇamancient
purāṇam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpurāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
ajaramageless
ajaram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootajara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
sanātanameternal
sanātanam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsanātana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
yamwhom/which
yam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
indriya-atigambeyond the senses
indriya-atigam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootindriya + atiga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (इन्द्रियाणि अतिक्रामति इति)
agocaramnot an object of perception
agocaram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roota-gocara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-प्रत्यय (not within range)
dvijāḥtwice-born (Brahmins)
dvijāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
avekṣyahaving beheld/considered
avekṣya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootava√īkṣ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
imāmthis
imām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
parameṣṭhi-sāmyatāmequality with Parameṣṭhin (Brahmā)
parameṣṭhi-sāmyatām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparameṣṭhin + sāmyatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (परमेṣ्ठिना सह/तुल्यं साम्यत्वम्)
prayāntiattain/go to
prayānti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra√yā (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद
anāvṛtti-gatimthe non-returning state
anāvṛtti-gatim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootan-āvṛtti + gati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (अनावृत्तिः यस्याः सा गतिः)
manīṣiṇaḥthe wise
manīṣiṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmanīṣin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
Speaker
Continuation of instruction addressed to ‘dvijāḥ’ (twice-born); speaker not explicitly named in this verse segment.